Święta Wielkanocne dawniej i dziś okiem etnografa /AUDIO/

Czy Święta Wielkanocne na dawnej polskiej wsi wyglądały inaczej niż dziś? Trwając w Oktawie Wielkanocnej, wracamy do opowieści o dawnych świątecznych zwyczajach i tradycjach.

Wielka Sobota była momentem, gdy przygotowania do Świąt Wielkanocnych dobiegały końca – zarówno te duchowe, jak i związane z domowymi obowiązkami. Jednym z najważniejszych elementów tego dnia pozostawało przygotowanie koszyczka z pokarmami do poświęcenia, czyli tzw. święconki – zwyczaju, który mimo upływu lat wciąż zajmuje ważne miejsce w polskiej tradycji.

Jak podkreśla Agnieszka Kiersnowska, kustosz, kierownik Działu Etnograficznego Muzeum Rolnictwa w Ciechanowcu, dawniej do święcenia trafiało wszystko, co miało zostać spożyte podczas świąt. Był to więc obrzęd o bardzo praktycznym, a zarazem symbolicznym znaczeniu.

Współcześnie święconka ma już bardziej symboliczny charakter. W wielkanocnym koszyczku znajdują się zazwyczaj jajka, chleb, wędlina, ciasto, a także sól, pieprz i chrzan. Nie bez znaczenia pozostaje również estetyka – koszyczki dekorujemy zielonymi gałązkami, a często także figurką baranka.



Na Mszę Świętą rezurekcyjną szli wszyscy – w domach zostawały jedynie osoby chore albo ktoś, kto pilnował ognia. Pożary były bowiem dawniej jednym z głównych zagrożeń, których obawiali się nasi przodkowie.

Do domu wracano szybko – często na wyścigi. Wierzono, że to zapewni powodzenie w gospodarstwie i pomyślność na cały rok.



O dawnych zwyczajach wielkanocnych, ich znaczeniu oraz zachodzących przemianach, na antenie Radia Podlasie opowiadała Agnieszka Kiersnowska. Etnograf mówiła również o tym, jak niegdyś celebrowano święta, żyjąc w rytmie natury i kalendarza liturgicznego, który wyznaczał czas pracy, odpoczynku i świętowania, nadając codzienności głębszy sens.

Audycję przygotowaną przez Agnieszkę Bolewską-Iwaniuk znaleźć można w internetowym Archiwum Dźwięków KRP.



https://archiwum.radiopodlasie.pl/NEW/2026/04/05/o-dawnych-zwyczajach-wielkanocnych-opowiada-agnieszka-kiersnowska/